خزش بتن چیست؟

بتن یکی از مهم ترین مصالحی است که در سازه های بتنی مورد استفاده قرار می گیرد و مقاومت بالایی در برابر نیروهای فشاری دارد. اما در برخی مواقع اگر سازه ها با بتن و میلگرد ها به خوبی تقویت نشوند، سریع شکسته خواهند شد. خزش بتن یکی از عوامل مخرب سازه است که طی عوامل مختلفی در دماهای بالا این اتفاق رخ می دهد اما با دقت در چند نکته و به کارگیری چند اصول می توان از خزش بتن در سازه های بتنی پیشگیری کرد.

خزش بتن چیست؟

بتن در اثر وارد شدن نیروی بیرونی و فشار بیش از حد طی طولانی مدت دچار تغییر شکل می شود، که اصطلاحا به آن خزش بتن می گویند. خزش بتن موجب ایجاد ترک های ریزی در سازه می شود، این امر در سازه های کوچک اهمیت چندانی ندارد اما در سازه های بزرگتر در اثر فشار نیروی بیرونی بیشتر امکان تخریب سازه وجود دارد و ممکن است خرابی های بزرگی را به بار بیاورد.

انواع خزش بتن

1. خزش اولیه: در هنگام بتن ریزی هنگامی که رطوبت نسبی هوا 100 درصد است، خزش اولیه رخ می دهد.
2. خزش خشک شده: بعد از بتن ریزی هنگام خشک شدن سازه، امکان بروز این نوع خزش وجود دارد.
3. خزش ویژه: کرنش خزش در واحد تنش اعمال شده، خزش ویژه نام دارد، در این نوع از خزش؛امکان شکستگی بتن را افزایش می دهد.

مطالعه بیشتر : بتن آماده استاندارد

عوامل موثر در خزش بتن

خزش بتن در اثر فشار و دمای بالا رخ می دهد، اما اصلی ترین دلیل خزش بتن خروج آب جذب شده سطحی از ساختار سیمان می باشد و با افزایش سرعت تغییر رطوبت منافذ بتن، سرعت خزش بتن نیز افزایش پیدا می کند. در ادامه با عوامل تاثیر گذار در خزش بتن آشنا خواهیم شد:

1. جنس و مقاومت مصالح

از جمله مصالحی که در ساخت سازه بتنی استفاده می شوند عبارتند از سنگدانه که هرچه مقدار آن بیشتر باشد احتمال رخداد خزش در بتن کمتر می شود، سیمان که می بایست کیفیت بالایی داشته باشد و همچنین هر چقدر چسبندگی و یک دستی در بتن کمتر باشد احتمال خزش بتن بیشتر است. همچنین با استفاده از بتن آماده عیار 500 با توجه به مقاومت بالایی که دارد می تواند احتمال خزش بتن را به اندازه چشمگیری کاهش دهد.

2. مقاومت بتن

منظور از مقاومت بتن، همان مقاومت فشاری بتن در برابر نیرو های وارد شده است که به نسبت آب و سیمان و ترکیب آن بستگی دارد. هرچه نسبت آب به سیمان طبق استاندارد باشد مقاومت فشاری بتن زیاد خواهد بود و درنتیجه احتمال خزش کاهش پیدا می کند.

3. سِن بتن

خزش در بتن آماده فرایندی است که در طولانی مدت و با سرعت پایینی رخ می دهد. کیفیت مخلوط بتنی با گذشت زمان بیشتر می شود و وزن بالاتری را تحمل می کند اما بتن ھای تازه وزن کمتری را تحمل می کنند و می توان گفت که میزان خزش در بتن و زمان استفاده از آن رابطه عکسی دارند.

4. رطوبت و دمای محیط

طبق تحقیقات انجام شده هرچه رطوبت بیشتر باشد احتمال خزش در بتن کمتر است، زیرا اگر بتن زودتر از زمان مناسب خشک شود کیفیت آن کاهش می یابد و احتمال ترک خوردگی و شکستگی بیشتر می شود به همین دلیل در مناطق سردسیر امکان خزش بتن بیشتر است.

5. مواد افزودنی بتن

افزودنی های شیمیایی به عنوان روان کننده بتن مانند خاکستر بادی باعث افزایش احتمال خزش بتن می شوند.

6. اندازه بتن

اندازه، سایز و مساحت بتن از دیگر عوامل تاثیر گذار در ایجاد خزش بتن است. هر چقدر مساحت بتن کمتر باشد، انتقال رطوبت بیشتر می شود در نتیجه احتمال خزش بیشتر خواهد شد و هر چه مساحت کمتر باشد با انتقال رطوبت کمتری همراه است پس خزش بتن کمتر می شود.

تأثیر استفاده از بتن باکیفیت در کاهش خزش

در زمینه خزش بتن، انجمن‌های تخصصی بتن به طور مداوم بر اهمیت استفاده از بتن باکیفیت و مناسب جهت جلوگیری از مشکلاتی مانند خزش تأکید می‌کنند. این انجمن توصیه می‌کند که پروژه‌های ساختمانی باید به طور مداوم از مصالح باکیفیت و روش‌های نوین ساخت و ساز بهره ببرند تا تغییرات فیزیکی مانند خزش که به دلیل بارهای طولانی‌مدت ایجاد می‌شود، به حداقل برسد​.

به گفته انجمن صنفی تولیدکنندگان بتن آماده:

استفاده از بتن‌های استاندارد و انجام آزمایش‌های لازم قبل از اجرا می‌تواند نقش مؤثری در کاهش پدیده خزش داشته باشد.

 

پیشگیری از خزش بتن

خزش بتن یک مسئله پر خطر و جدی ای است که با توجه به عوامل گفته شده و استفاده از مصالح با کیفیت می توان تا حد زیادی از رخداد آن جلوگیری کرد. در موارد زیر به روش های پیشگیری از خزش بتن اشاره خواهیم کرد:

• اجرای اصولی مراحل بتن ریزی
• استفاده از سنگدانه های درشت برای ساخت بتن
• استفاده از میلگرد های مقاوم برای تقویت بتن
• تهیه خمیر سیمان با نسبت درست سیمان و آب
• توجه به میزان چسبندگی و یکدست بودن بتن

راهکار های جلوگیری از خزش بتن

در زیر جدول مناسب برای راهکارهای جلوگیری از خزش بتن آورده شده است:

راهکار	توضیحات
کاهش نسبت آب به سیمان	نسبت آب به سیمان کمتر، مقاومت بتن را افزایش داده و خزش را کاهش می‌دهد.
استفاده از سنگدانه‌های باکیفیت	سنگدانه‌های با مدول الاستیسیته بالا به کاهش خزش بتن کمک می‌کنند.
تقویت بتن با میلگرد	آرماتورها توزیع تنش‌ها را بهبود داده و از تغییر شکل طولانی‌مدت بتن جلوگیری می‌کنند.
استفاده از افزودنی‌های شیمیایی	افزودنی‌های کاهش‌دهنده جمع‌شدگی و بهبود مقاومت بتن می‌توانند خزش را کاهش دهند.
کنترل فرآیند عمل‌آوری	عمل‌آوری مناسب بتن با حفظ رطوبت و دما، موجب کاهش خزش و افزایش مقاومت بتن می‌شود.
استفاده از بتن پیش‌تنیده	بتن‌های پیش‌تنیده به دلیل تعادل اولیه تنش‌ها، کمتر تحت تأثیر خزش قرار می‌گیرند.
تأخیر در بارگذاری بتن	بارگذاری در سنین بالاتر بتن که مقاومت بیشتری دارد، خزش را کاهش می‌دهد.
افزایش درصد حجمی سنگدانه‌ها	افزایش درصد سنگدانه‌ها در ترکیب بتن موجب کاهش خزش و افزایش پایداری بتن می‌شود.
بهبود دانه‌بندی سنگدانه‌ها	دانه‌بندی مناسب تنش‌ها را توزیع کرده و از تغییر شکل طولانی‌مدت بتن جلوگیری می‌کند.
استفاده از سیمان‌های با مقاومت بالا	سیمان‌های با مقاومت بالا به دلیل مقاومت فشاری بیشتر، خزش کمتری دارند.
استفاده از مصالح کم تخلخل	مصالح کم تخلخل مقاومت بتن را افزایش داده و موجب کاهش خزش می‌شوند.
نظارت دقیق بر فرآیند عمل‌آوری	نظارت مستمر بر عمل‌آوری بتن و حفظ شرایط رطوبتی و دمایی مناسب، خزش را کاهش می‌دهد

بهترین مجموعه بتن ریزی

میعاد بتن برتر؛ بهترین مجموعه بتن ریزی در کرج و بزرگترین و بهترین کارخانه بتن ایران با مناسبترین قیمت بتن آماده با بهره گیری از دانش روز متخصصان و کارشناسان و امکانات و تجهیزات ترانسپورت از جمله دستگاه پمپ دکل، دستگاه پمپ ثابت ارتفاع زن و دستگاه تراک میکسر حمل بتن توانسته نقش خود را در صنعت ساخت و ساز بتن آماده به بهترین شکل ایفا کند.

نتیجه گیری

خزش بتن پدیده ای بسیار مهم و جدی ای است که در صورت عدم پیشگیری اثرات مخرب و گاها غیر قابل جبرانی را به بار می آورد از این رو با استفاده از مصالح باکیفیت و به کارگیری اصول طبق قوانین استاندارد می توان احتمال خزش بتن را به حداقل رساند. لازم به ذکر است استفاده از روش های جلوگیری از خزش بتن هزینه چندانی ندارد و به راحتی می توان خزش بتن را کاهش داد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر و خرید بتن رده مقاومتی c20، با میعاد بتن برتر از طریق شماره درج شده تماس حاصل نمایید.

سوالات متداول